➗ Działania pisemne

Dzielenie pisemne krok po kroku

Dzielenie pisemne to dzielenie dużej liczby na papierze, cyfra po cyfrze. Metoda to cztery powtarzane kroki: dzielę, mnożę, odejmuję, spisuję. Wyjaśniamy ją dokładnie, także z resztą.

Klasa 3 · Klasa 4 · Klasa 5Czas czytania: 6 min

Jak zapisać dzielenie

Zapisujemy dzielną (liczbę, którą dzielimy), a po niej znak dzielenia „:” i dzielnik (przez ile dzielimy). Nad dzielną rysujemy kreskę. Nad nią zapisujemy iloraz (wynik): każdą jego cyfrę nad cyfrą dzielnej, którą właśnie podzieliliśmy.

684 : 4 = 171

Metoda w 4 krokach

Cyfry dzielnej bierzemy po kolei, od lewej do prawej. W każdym kroku powtarzamy te same czynności:

  1. Dzielę: ile razy dzielnik mieści się w bieżącej liczbie? Ta cyfra trafia do ilorazu.
  2. Mnożę: mnożę tę cyfrę przez dzielnik.
  3. Odejmuję: odejmuję ten iloczyn (pod spodem), żeby zobaczyć, ile zostało.
  4. Spisuję: spisuję następną cyfrę dzielnej obok tego, co zostało, i zaczynam od nowa.
WskazówkaKolejność kroków łatwo zapamiętać: dzielę → mnożę → odejmuję → spisuję, i od nowa, aż skończą się cyfry dzielnej.

Pełny przykład: 684 : 4

  1. 6 : 4. 4 mieści się 1 raz w 6. Zapisuję 1 nad kreską. 1 × 4 = 4, a 6 − 4 = 2.
  2. Spisuję 8 → 28. 28 : 4 = 7 (bo 7 × 4 = 28). Zapisuję 7. 28 − 28 = 0.
  3. Spisuję 4 → 4. 4 : 4 = 1. Zapisuję 1. 4 − 4 = 0.

Nic nie zostało: iloraz wynosi 171, a reszta 0. Dzielenie wychodzi równo.

Dzielenie z resztą

Często dzielenie nie wychodzi równo: zostaje reszta. Ta reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika. Przykład: 754 : 5.

754 : 5 = 150 reszty 4

  1. 7 : 5 = 1, reszty 2 (bo 1 × 5 = 5, a 7 − 5 = 2).
  2. Spisuję 5 → 25. 25 : 5 = 5, reszty 0.
  3. Spisuję 4 → 4. 5 nie mieści się w 4: zapisuję 0 w ilorazie. Zostaje 4.
UwagaGdy dzielnik nie mieści się w spisanej liczbie, nie zapominamy zapisać 0 w ilorazie, zanim spiszemy następną cyfrę. To najczęstszy błąd.

Sprawdzanie wyniku

Dzielenie sprawdzamy mnożeniem: iloraz × dzielnik + reszta = dzielna. Tutaj: 150 × 5 + 4 = 750 + 4 = 754 ✓. Jeśli się nie zgadza, jest błąd (najczęściej zapomniane 0 w ilorazie).

Ćwiczenia z rozwiązaniami

96 : 3
9 : 3 = 3. Spisuję 6 → 6 : 3 = 2 → 32, reszty 0.
85 : 4
8 : 4 = 2, reszty 0. Spisuję 5 → 5 : 4 = 1, reszty 1 → 21 reszty 1. Sprawdzenie: 21 × 4 + 1 = 85 ✓.
612 : 6
6 : 6 = 1. Spisuję 1 → 6 nie mieści się w 1: zapisuję 0. Spisuję 2 → 12 : 6 = 2 → 102, reszty 0.

Teraz Ty!

W EasyMaths Twoje dziecko ćwiczy dzielenie pisemne na różnorodnych zadaniach z natychmiastowym sprawdzeniem. Pierwsze ćwiczenia są bezpłatne.

Zacznij ćwiczenia →

Najczęstsze pytania

Jak zapisać dzielenie pisemne?

Zapisujemy dzielną, znak dzielenia (:) i dzielnik, a nad dzielną rysujemy kreskę. Dzielimy cyfry dzielnej po kolei, od lewej do prawej, a iloraz zapisujemy nad kreską.

Na czym polega metoda dzielenia pisemnego?

Powtarzamy cztery kroki: dzielę, mnożę, odejmuję, spisuję. Dzielimy bieżącą liczbę przez dzielnik, mnożymy znalezioną cyfrę przez dzielnik, odejmujemy, a potem spisujemy następną cyfrę.

Co to jest reszta z dzielenia?

To, czego nie da się już podzielić. Jest zawsze mniejsza od dzielnika. Gdy reszta wynosi 0, dzielenie wychodzi równo.

W której klasie uczy się dzielenia pisemnego?

Dzielenia przez liczbę jednocyfrową uczy się w klasach 3 i 4, a dzielenie przez liczbę dwucyfrową ćwiczy się w klasach 5 i 6.