Ułamki dziesiętne

Dzielenie ułamków dziesiętnych przez liczby naturalne

Aby podzielić ułamek dziesiętny przez liczbę naturalną, wykonujemy dzielenie pisemne jak zwykle. Jest tylko jedna nowa zasada: przecinek w wyniku stawiamy dokładnie nad przecinkiem dzielnej – w chwili, gdy dochodzimy do pierwszej cyfry po przecinku. Przykład: 8,4 : 3 = 2,8.

Klasa 5–64 min czytania
W skrócieDziel całości jak zwykle. Zanim dopiszesz pierwszą cyfrę po przecinku, postaw przecinek w wyniku, nad przecinkiem dzielnej. Jeśli na końcu zostaje reszta, możesz dzielić dalej, dopisując zera.

Zanim zaczniesz

Dziecko powinno dobrze znać dzielenie pisemne liczb naturalnych. Jeśli jeszcze nie, zacznij od artykułu dzielenie pisemne.

Przykład 1: 8,4 : 3

2,8
8,4:3
−6
24
−24
0
8,4 : 3 = 2,8: przecinek w wyniku stoi dokładnie nad przecinkiem dzielnej.
  1. Całości: 8 : 3 = 2 (2 · 3 = 6); 8 − 6 = 2.
  2. Teraz dopisujemy 4 zza przecinka: najpierw stawiamy przecinek w wyniku, nad przecinkiem dzielnej.
  3. Dopisujemy 4 → 24. 24 : 3 = 8; reszta 0.

Wynik: 8,4 : 3 = 2,8. Sprawdzenie: 2,8 · 3 = 8,4. ✔

Przykład 2: 15,6 : 4

  1. 15 : 4 = 3 (3 · 4 = 12); 15 − 12 = 3.
  2. Przecinek w wyniku.
  3. Dopisujemy 6 → 36. 36 : 4 = 9; reszta 0.

Wynik: 15,6 : 4 = 3,9.

Gdy dzielnik jest większy od całości

Przykład: 2,5 : 5. 5 nie mieści się w 2: w wyniku piszemy 0, potem przecinek, i dopisujemy 5 → 25 : 5 = 5. Wynik: 0,5.

UwagaNie zapomnij o 0 przed przecinkiem w wyniku. Zapis „,5” albo „5” to bardzo częsty błąd.

Gdy zostaje reszta: dzielimy dalej z zerami

Każdą liczbę można zapisać z zerami na końcu: 7 = 7,0 = 7,00. Można więc dzielić dalej, choć cyfry się skończyły.

Przykład: 7 : 4.

  1. 7 : 4 = 1; reszta 3. Przecinek w wyniku (7 = 7,0).
  2. Dopisujemy 0 → 30. 30 : 4 = 7; reszta 2.
  3. Jeszcze jedno 0 → 20. 20 : 4 = 5; reszta 0.

Wynik: 7 : 4 = 1,75.

Niektóre dzielenia nigdy się nie kończą: 10 : 3 = 3,333… Wtedy zatrzymujemy się na potrzebnym miejscu (części dziesiąte, setne) i zaokrąglamy. Zobacz zaokrąglanie ułamków dziesiętnych.

Jak wytłumaczyć to dziecku

Najczęstsze błędy

  1. Brak przecinka w wyniku (8,4 : 3 = 28).
  2. Przecinek postawiony za wcześnie lub za późno.
  3. Brak 0 przed przecinkiem (2,5 : 5 = ,5).
  4. Zatrzymanie się na reszcie, gdy można było dzielić dalej z zerami.
W EasyMaths dziecko dzieli ułamki dziesiętne przez liczby naturalne.
W EasyMaths dziecko dzieli ułamki dziesiętne przez liczby naturalne.Ćwiczenie EasyMaths

Przykłady z rozwiązaniami

9,6 : 3
9 : 3 = 3; przecinek; 6 : 3 = 2. 3,2.
12,5 : 5
12 : 5 = 2 r. 2; przecinek; 25 : 5 = 5. 2,5.
3,6 : 4
3 : 4 = 0 r. 3; przecinek; 36 : 4 = 9. 0,9.
9 : 4
9 : 4 = 2 r. 1; przecinek; 10 : 4 = 2 r. 2; 20 : 4 = 5. 2,25.
17,5 : 7
17 : 7 = 2 r. 3; przecinek; 35 : 7 = 5. 2,5. Sprawdzenie: 2,5 · 7 = 17,5 ✔

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy stawia się przecinek w wyniku dzielenia?

Wtedy, gdy dopisujemy pierwszą cyfrę stojącą po przecinku w dzielnej. Przecinek w wyniku stoi dokładnie nad przecinkiem dzielnej, a dalsze cyfry wyniku są już po przecinku.

Co zrobić, gdy w dzieleniu zostaje reszta?

Dopisujemy do reszty zero (jakby dzielna miała zera po przecinku) i dzielimy dalej. Jeśli dzielna była liczbą naturalną, przy pierwszym zerze stawiamy przecinek w wyniku.

W której klasie uczy się dzielenia ułamków dziesiętnych?

W Polsce dzielenie ułamków dziesiętnych przez liczby naturalne ćwiczy się w klasie 5, a dzielenie przez ułamki dziesiętne – w klasach 5 i 6.


Czytaj dalej: nasze lekcje Dzielenie pisemne i Działania na ułamkach dziesiętnych.

Sprawdź w 20 minut, na jakim etapie jest Twoje dziecko

Diagnoza EasyMaths jest bezpłatna: około trzydziestu różnorodnych pytań z materiału całej klasy i czytelny wynik, umiejętność po umiejętności, z ćwiczeniami polecanymi do dalszej nauki.

Zrób bezpłatną diagnozę →

W programie: Klasa 5 · Klasa 6