Ułamki dziesiętne

Zaokrąglanie ułamków dziesiętnych

Aby zaokrąglić ułamek dziesiętny, patrzymy na cyfrę stojącą tuż za miejscem, do którego zaokrąglamy. Jeśli to 0, 1, 2, 3 lub 4, cyfrę zaokrąglaną zostawiamy bez zmian. Jeśli to 5, 6, 7, 8 lub 9, zwiększamy ją o 1. Wszystkie cyfry dalej odrzucamy. Zatem 7,46 zaokrąglone do całości to 7, a do części dziesiątych – 7,5.

Klasa 5–64 min czytania
W skrócieZnajdź miejsce (całości, części dziesiąte, setne). Cyfra tuż po prawej decyduje: 0–4 → zostawiamy, 5–9 → zwiększamy o 1. Resztę odrzucamy. Wynik zapisujemy ze znakiem ≈ („w przybliżeniu”).

Zaokrąglanie to szukanie najbliższej wartości

Zaokrąglić 7,46 do całości to zapytać: czy 7,46 leży bliżej 7, czy 8? Na osi liczbowej widać to od razu:

787,46
7,46 leży między 7 a 8, przed środkiem (7,5): bliżej 7. Po zaokrągleniu do całości: 7.

Zasada „następnej cyfry” to tylko skrót, żeby bez rysunku znaleźć najbliższą wartość: cyfra części dziesiątych (4) jest mniejsza od 5, więc jesteśmy przed środkiem.

Zaokrąglanie do całości

Patrzymy na cyfrę części dziesiątych (pierwszą po przecinku).

Zaokrąglanie do części dziesiątych

Zostawiamy jedną cyfrę po przecinku i patrzymy na cyfrę części setnych (drugą).

Na osi powyżej każda mała kreska to jedna dziesiąta: 7,46 leży między 7,4 a 7,5, bliżej 7,5.

Zaokrąglanie do części setnych

Zostawiamy dwie cyfry po przecinku i patrzymy na trzecią (części tysięczne).

Przypadek, który zaskakuje wszystkich: efekt domina

Ile to jest 12,97 zaokrąglone do części dziesiątych? Cyfra części setnych to 7, więc części dziesiąte zwiększamy o 1: 9 + 1 = 10… Z 9 robi się 0, a 1 przechodzi do jedności: 13,0. Zapisujemy 13,0, żeby pokazać, że zaokrąglaliśmy do części dziesiątych.

Tak samo 9,96 do części dziesiątych to 10,0, a 0,995 do części setnych to 1,00.

UwagaZaokrąglamy tylko raz, patrząc wyłącznie na cyfrę tuż za żądanym miejscem. 2,449 zaokrąglone do części dziesiątych to 2,4 (części setne: 4) – a nie 2,5. Nie wolno zaokrąglić najpierw do 2,45, a potem do 2,5.

Zaokrąglanie to nie obcinanie

W życiu codziennym zaokrąglamy ciągle: ceny („około 20 zł” za 19,99 zł), odległości, czas. To dobry sposób, by pokazać dziecku, po co jest zaokrąglanie.

Jak wytłumaczyć to dziecku

Najczęstsze błędy

  1. Patrzenie na złą cyfrę: przy zaokrąglaniu do części dziesiątych decydują części setne, a nie same dziesiąte.
  2. Zaokrąglanie w kilku krokach (2,449 → 2,45 → 2,5).
  3. Zapominanie o efekcie domina: 12,97 do części dziesiątych to 13,0, a nie 12,10.
  4. Mylenie zaokrąglania z obcinaniem.
W EasyMaths dziecko ćwiczy zaokrąglanie ułamków dziesiętnych.
W EasyMaths dziecko ćwiczy zaokrąglanie ułamków dziesiętnych.Ćwiczenie EasyMaths

Przykłady z rozwiązaniami

Zaokrąglij 5,62 do całości
Części dziesiąte: 6 (5–9): zwiększamy. 6.
Zaokrąglij 8,34 do części dziesiątych
Części setne: 4: bez zmian. 8,3.
Zaokrąglij 4,758 do części setnych
Części tysięczne: 8: zwiększamy. 4,76.
Zaokrąglij 19,96 do części dziesiątych
Części setne: 6: 9 + 1 = 10, efekt domina. 20,0.
Zaokrąglij 0,449 do części dziesiątych
Liczy się tylko cyfra części setnych, czyli 4: bez zmian. 0,4 (a nie 0,5).

Najczęściej zadawane pytania

Jak zaokrąglić do części dziesiątych?

Zostawiamy jedną cyfrę po przecinku i patrzymy na następną (części setne): przy 0–4 cyfra części dziesiątych zostaje, przy 5–9 zwiększa się o 1. 3,14 daje 3,1, a 3,17 daje 3,2.

Jak zaokrąglić liczbę zakończoną na 5?

Zgodnie z zasadą zaokrąglania przy 5 zaokrąglamy w górę: 12,5 do całości to 13, a 2,45 do części dziesiątych to 2,5.

W której klasie uczy się zaokrąglania ułamków dziesiętnych?

W Polsce zaokrąglanie liczb naturalnych pojawia się w klasie 4, a zaokrąglanie ułamków dziesiętnych – w klasach 5 i 6.


Czytaj dalej: nasze lekcje Zaokrąglanie i szacowanie i Ułamki dziesiętne.

Sprawdź w 20 minut, na jakim etapie jest Twoje dziecko

Diagnoza EasyMaths jest bezpłatna: około trzydziestu różnorodnych pytań z materiału całej klasy i czytelny wynik, umiejętność po umiejętności, z ćwiczeniami polecanymi do dalszej nauki.

Zrób bezpłatną diagnozę →

W programie: Klasa 4 · Klasa 5 · Klasa 6