Związek z tabliczką mnożenia
Dzielenie jest działaniem odwrotnym do mnożenia. Każde mnożenie kryje w sobie DWA dzielenia. Jeśli wiemy, że 6 × 7 = 42, to wiemy już, że:
42 : 6 = 7 oraz 42 : 7 = 6
Metoda „ile razy”
Aby podzielić bez zapisywania działania, zadajemy sobie proste pytanie: „ile razy dzielnik mieści się w liczbie?”
56 : 8 oznacza pytanie: „ile razy 8 mieści się w 56?”. Idziemy po tabliczce przez 8: 8, 16, 24, 32, 40, 48, 56 — to 7. wynik, więc 56 : 8 = 7.
Czytanie tabeli od tyłu
Tablica Pitagorasa przydaje się też przy dzieleniu: szukamy wyniku W tabeli, w wierszu (lub kolumnie) dzielnika, i patrzymy, jaka liczba jest zapisana na górze (lub po lewej).
| : | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| : 1 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| : 2 | 0,5 | 1 | 1,5 | 2 | 2,5 | 3 | 3,5 | 4 | 4,5 | 5 |
| : 5 | 0,2 | 0,4 | 0,6 | 0,8 | 1 | 1,2 | 1,4 | 1,6 | 1,8 | 2 |
| : 10 | 0,1 | 0,2 | 0,3 | 0,4 | 0,5 | 0,6 | 0,7 | 0,8 | 0,9 | 1 |
Ta tabela pokazuje liczby od 1 do 10 podzielone przez 1, 2, 5 i 10 — w klasie 3 ćwiczy się głównie dzielenie, które wychodzi RÓWNO, wychodząc od poznanej już tabliczki mnożenia.
Dzielenie przez 1, 2, 5 i 10
- Dzielenie przez 1: liczba się nie zmienia (9 : 1 = 9).
- Dzielenie przez 2: to szukanie połowy (16 : 2 = 8).
- Dzielenie przez 5: dzielimy przez 10, a potem podwajamy (30 : 5 = 6, bo 30 : 10 = 3, a 3 × 2 = 6).
- Dzielenie przez 10: skreślamy jedno 0 (70 : 10 = 7).
Gdy dzielenie nie wychodzi równo
Nie każde dzielenie wychodzi równo. Jeśli 8 nie mieści się dokładnie w 50, coś zostaje: 50 : 8 = 6 reszty 2 (bo 8 × 6 = 48, a 50 − 48 = 2). Ta reszta zawsze musi być mniejsza od dzielnika (tutaj mniejsza od 8).
Aby wykonać dzielenie z resztą albo na dużych liczbach, zajrzyj do lekcji dzielenie pisemne.
Błędy, których warto unikać
- Mylenie kierunku dzielenia: 42 : 6 czytamy „ile razy 6 mieści się w 42”, a nie „ile razy 42 mieści się w 6”.
- Zapominanie, że reszta zawsze musi być mniejsza od dzielnika — w przeciwnym razie można podzielić jeszcze raz.
- Szukanie wyniku dzielenia „na pamięć”, zamiast powiązać je z odpowiednim mnożeniem.
Ćwiczenia z rozwiązaniami
63 : 9
48 : 6
35 : 4
Teraz Ty!
W EasyMaths Twoje dziecko powtarza tabliczkę dzielenia na szybkich ćwiczeniach z życzliwym sprawdzaniem.
Zacznij ćwiczenia →Najczęstsze pytania
Jak łatwo nauczyć się tabliczki dzielenia?
Opierając się na znanej już tabliczce mnożenia: dzielenie to znajdowanie brakującego czynnika mnożenia. Jeśli znamy 7 × 8 = 56, to znamy już 56 : 7 = 8 i 56 : 8 = 7.
Czy trzeba uczyć się tabliczki dzielenia na pamięć?
Nie trzeba zapamiętywać jej osobno: gdy tabliczka mnożenia jest dobrze opanowana, tabliczka dzielenia przychodzi niemal sama, przez czytanie tej samej tabliczki „od tyłu”.
Co zrobić, gdy dzielenie nie wychodzi równo?
Jeśli na końcu coś zostaje, to jest reszta z dzielenia — zawsze musi być mniejsza od liczby, przez którą dzielimy. Aby wykonać dzielenie, które nie wychodzi równo, zobacz dzielenie pisemne.