Krok 1: znajdź jedność
Na osi liczbowej jedność to odległość od 0 do 1. Każdy ułamek zaznacza się względem niej. Najpierw niech dziecko położy jeden palec na 0, a drugi na 1.
Krok 2: policz części między 0 a 1
Liczymy odstępy („skoki”) między 0 a 1, a nie kreski! Jeśli między 0 a 1 są 3 kreski, to są 4 odstępy: każdy skok to 14.
Krok 3: odmierz licznik
Aby zaznaczyć 34, startujemy od 0 i robimy 3 skoki po 14. Zatrzymujemy się na trzeciej kresce. Zachęć dziecko, by liczyło na głos: „jedna czwarta, dwie czwarte, trzy czwarte”.
Ułamki większe od 1
Ułamek taki jak 53 jest większy od 1 (bo 5 > 3) – to ułamek niewłaściwy. Zaznacza się go tak samo: każdy skok to 13 i robimy ich 5, nawet jeśli trzeba minąć 1.
Zwróć uwagę: 33 wypada dokładnie na 1, a 63 dokładnie na 2. To logiczne: 33 = 1 i 63 = 2.
Gdy kreski nie pasują do mianownika
Czasem trzeba zaznaczyć 12 na osi podzielonej na ćwiartki albo 23 na osi podzielonej na szóste. Wtedy pomaga rozszerzanie ułamków:
- 12 = 24: na osi w ćwiartkach odmierzamy 2 kreski.
- 23 = 46: na osi w szóstych odmierzamy 4 kreski.
Zobacz nasz artykuł rozszerzanie ułamków.
Odczytywanie ułamka z osi liczbowej
Odwrotne zadanie jest równie częste: zaznaczono punkt i trzeba podać ułamek.
- Policz skoki między 0 a 1 → to mianownik.
- Policz skoki od 0 do punktu → to licznik.
Jeśli jedność jest podzielona na 5 części, a punkt leży na 7. skoku, ułamek to 75.
Jak wytłumaczyć to dziecku
- Zrób „linijkę ułamków” z paska papieru o długości 12 cm, od 0 do 1: składając go na 2, 3, 4 lub 6 części, dziecko samo tworzy podziałkę.
- Niech robi skoki palcem, licząc na głos: „jedna szósta, dwie szóste…”.
- Połącz to z prawdziwą linijką: między 0 a 1 cm jest 10 milimetrów, więc każdy milimetr to 110 centymetra.
- Korzystaj z ułamków-drogowskazów: 12 zawsze leży dokładnie w środku jedności.
Najczęstsze błędy
- Liczenie kresek zamiast odstępów.
- Start od 1 zamiast od 0 albo od pierwszej kreski.
- Zła jedność, gdy oś nie zaczyna się od 0 albo sięga do 2 czy 3.
- Zaznaczenie 53 przed 1, bo dziecko myśli, że nie wolno wyjść poza jedność.

Przykłady z rozwiązaniami
Jedność jest podzielona na 5 części. Gdzie leży 2/5?
Jedność jest podzielona na 4 części. Gdzie leży 7/4?
Oś jest podzielona na dziesiąte. Gdzie leży 1/2?
Jedność jest podzielona na 8 części, a punkt leży na 3. skoku. Jaki to ułamek?
Najczęściej zadawane pytania
Jak sprawdzić, na ile części podzielona jest jedność?
Policz odstępy (nie kreski) między 0 a 1. Jeśli między 0 a 1 są 3 kreski, jedność jest podzielona na 4 części.
Jak zaznaczyć ułamek większy od 1?
Tak samo: odmierza się tyle części, ile wskazuje licznik, także za jedynką. Można go też rozłożyć: 7/4 = 1 + 3/4, czyli do jedynki i jeszcze trzy czwarte dalej.
W której klasie uczy się ułamków na osi liczbowej?
W Polsce zaznaczanie ułamków na osi liczbowej pojawia się w klasie 4, a ułamki niewłaściwe i liczby mieszane na osi – w klasach 4 i 5.
Czytaj dalej: porządkowanie ułamków i nasza lekcja Ułamki.
Sprawdź w 20 minut, na jakim etapie jest Twoje dziecko
Diagnoza EasyMaths jest bezpłatna: około trzydziestu różnorodnych pytań z materiału całej klasy i czytelny wynik, umiejętność po umiejętności, z ćwiczeniami polecanymi do dalszej nauki.
Zrób bezpłatną diagnozę →

