Geometria

Rysowanie prostych prostopadłych

Dwie proste są prostopadłe, gdy przecinają się pod kątem prostym (90°). Zapisujemy to znakiem ⊥: a ⊥ b. Aby narysować prostą prostopadłą, używamy ekierki: jeden bok kąta prostego ekierki kładziemy na prostej, a wzdłuż drugiego boku rysujemy prostopadłą.

Klasa 43 min czytania
Dwie proste prostopadłe: przecinają się pod kątem prostym, oznaczonym małym kwadracikiem.
W skrócieEkierka: jeden bok kąta prostego na prostej, przesuń ekierkę do punktu, rysuj wzdłuż drugiego boku. Zaznacz kąt prosty małym kwadracikiem.

Rozpoznawanie prostych prostopadłych

Proste prostopadłe są wszędzie: róg kartki, krawędzie drzwi, linie w zeszycie w kratkę. Aby sprawdzić, czy dwie proste są prostopadłe, przykładamy kąt prosty ekierki w miejscu ich przecięcia.

UwagaProstopadłość nie zależy od położenia: dwie proste przecinające się pod kątem prostym są prostopadłe, nawet jeśli są „ukośne”. Dzieci często myślą, że prostopadłe muszą być „pionowa i pozioma”.

Przypadek 1: przez punkt leżący na prostej

  1. Połóż ekierkę tak, aby jeden bok kąta prostego leżał dokładnie na prostej.
  2. Przesuwaj ekierkę wzdłuż prostej, aż wierzchołek kąta prostego znajdzie się w punkcie.
  3. Narysuj prostą wzdłuż drugiego boku kąta prostego.
  4. Zaznacz kąt prosty małym kwadracikiem.

Przypadek 2: przez punkt leżący poza prostą

  1. Połóż jeden bok kąta prostego ekierki na prostej.
  2. Przesuwaj ekierkę wzdłuż prostej, aż drugi bok kąta prostego przejdzie przez punkt.
  3. Narysuj prostą wzdłuż tego boku, przez punkt, aż do przecięcia z prostą.
  4. Przedłuż linijką i zaznacz kąt prosty.
WskazówkaPrzytrzymuj ekierkę dwoma palcami tej ręki, która nie rysuje, i przesuwaj ją bardzo powoli. Ostry ołówek to połowa sukcesu!

W zeszycie w kratkę

W zeszycie w kratkę proste wzdłuż linii kratek są prostopadłe – to dobre pierwsze ćwiczenie. Ale prawdziwym celem jest umieć rysować prostopadłe do dowolnej prostej, także ukośnej, za pomocą ekierki.

Prostopadłe a równoległe

Ciekawostka: dwie proste prostopadłe do tej samej prostej są do siebie równoległe. Tak rysuje się równoległe ekierką!

Jak wytłumaczyć to dziecku

Najczęstsze błędy

  1. Bok ekierki nie leży dokładnie na prostej.
  2. Używanie złego kąta ekierki (ostrego zamiast prostego).
  3. Przekonanie, że prostopadłe są tylko „pionowe i poziome”.
  4. Prosta narysowana obok punktu, a nie przez niego.
W EasyMaths dziecko rozpoznaje proste prostopadłe.
W EasyMaths dziecko rozpoznaje proste prostopadłe.Ćwiczenie EasyMaths

Przykłady z rozwiązaniami

Czy przekątne kwadratu są prostopadłe?
Tak: przecinają się pod kątem prostym (sprawdź ekierką).
Czy przekątne zwykłego prostokąta są prostopadłe?
Nie (chyba że prostokąt jest kwadratem).
a ⊥ b i b ⊥ c. Jakie są proste a i c?
Dwie proste prostopadłe do tej samej prostej: a i c są równoległe.
Ile kątów prostych tworzą dwie proste prostopadłe?
4 kąty proste.

Najczęściej zadawane pytania

Co to są proste prostopadłe?

To dwie proste, które przecinają się pod kątem prostym (90°). Zapisujemy to znakiem ⊥, na przykład a ⊥ b.

Czym narysować prostą prostopadłą?

Ekierką: jeden bok jej kąta prostego kładziemy na prostej, przesuwamy ekierkę do punktu i rysujemy wzdłuż drugiego boku kąta prostego.

W której klasie uczy się prostych prostopadłych?

W Polsce proste prostopadłe i równoległe oraz ich rysowanie ekierką wprowadza się w klasie 4.


Czytaj dalej: nasza lekcja Proste równoległe i prostopadłe i rysowanie prostych równoległych.

Sprawdź w 20 minut, na jakim etapie jest Twoje dziecko

Diagnoza EasyMaths jest bezpłatna: około trzydziestu różnorodnych pytań z materiału całej klasy i czytelny wynik, umiejętność po umiejętności, z ćwiczeniami polecanymi do dalszej nauki.

Zrób bezpłatną diagnozę →

W programie: Klasa 4 · Klasa 5 · Klasa 6