Geometria

Ściany, krawędzie i wierzchołki brył

Bryły (figury przestrzenne) opisujemy trzema słowami: ściany to płaskie powierzchnie, krawędzie to odcinki, w których spotykają się dwie ściany, a wierzchołki to punkty, w których spotykają się krawędzie. Sześcian ma 6 ścian, 12 krawędzi i 8 wierzchołków.

Klasa 4–63 min czytania
Sześcian: 6 kwadratowych ścian, 12 krawędzi (linie, 3 z nich niewidoczne i przerywane) i 8 wierzchołków (kropki).
W skrócieŚciany = płaskie powierzchnie. Krawędzie = odcinki (linie). Wierzchołki = rogi (punkty). Sześcian i prostopadłościan: 6 ścian, 12 krawędzi, 8 wierzchołków.

Trzy słowa do zapamiętania

Tabela najważniejszych brył

BryłaŚcianyKrawędzieWierzchołki
sześcian6 (kwadraty)128
prostopadłościan6 (prostokąty)128
graniastosłup trójkątny596
ostrosłup czworokątny585
ostrosłup trójkątny (czworościan)464

Walec, stożek i kula mają powierzchnie zakrzywione – to nie są wielościany, więc nie liczymy ich ścian tak samo.

Jak liczyć bez pomyłki

Na rysunku część krawędzi jest niewidoczna (przerywana). Najlepiej liczyć metodycznie:

WskazówkaPrzy liczeniu na prawdziwej bryle zaznaczaj policzone elementy kawałkiem plasteliny albo naklejką. Bez tego łatwo policzyć coś dwa razy.

Wzór Eulera (dla ciekawskich)

Dla każdego wielościanu: ściany + wierzchołki − krawędzie = 2. Sześcian: 6 + 8 − 12 = 2. Ostrosłup czworokątny: 5 + 5 − 8 = 2. To świetny sposób na sprawdzenie liczenia!

Jak wytłumaczyć to dziecku

Najczęstsze błędy

  1. Pomijanie niewidocznych krawędzi (9 zamiast 12 w sześcianie).
  2. Mylenie krawędzi z wierzchołkami.
  3. Liczenie tylko widocznych ścian (3 zamiast 6).
  4. Mylenie kwadratu z sześcianem (figura płaska a bryła).
W EasyMaths dziecko liczy ściany, krawędzie i wierzchołki brył.
W EasyMaths dziecko liczy ściany, krawędzie i wierzchołki brył.Ćwiczenie EasyMaths

Przykłady z rozwiązaniami

Ile krawędzi ma prostopadłościan?
12 (4 na górze, 4 na dole, 4 boczne).
Ile wierzchołków ma ostrosłup trójkątny?
3 w podstawie + 1 na górze = 4.
Ile ścian ma graniastosłup trójkątny?
2 trójkąty + 3 prostokąty = 5.
Ile ścian ma ostrosłup sześciokątny?
1 podstawa + 6 trójkątów = 7.

Najczęściej zadawane pytania

Ile krawędzi ma sześcian?

Sześcian ma 12 krawędzi: 4 na górnej ścianie, 4 na dolnej i 4 pionowe. Ma też 6 ścian i 8 wierzchołków.

Czym różni się krawędź od wierzchołka?

Krawędź to odcinek, w którym spotykają się dwie ściany. Wierzchołek to punkt, w którym spotykają się krawędzie – „róg” bryły.

W której klasie uczy się brył?

W Polsce bryły rozpoznaje się już w klasach 1–3, a ściany, krawędzie i wierzchołki prostopadłościanu i sześcianu liczy się w klasie 4 i 5. Graniastosłupy i ostrosłupy pojawiają się w klasach 5 i 6.


Czytaj dalej: siatka sześcianu i nasza lekcja Bryły.

Sprawdź w 20 minut, na jakim etapie jest Twoje dziecko

Diagnoza EasyMaths jest bezpłatna: około trzydziestu różnorodnych pytań z materiału całej klasy i czytelny wynik, umiejętność po umiejętności, z ćwiczeniami polecanymi do dalszej nauki.

Zrób bezpłatną diagnozę →

W programie: Klasa 2 · Klasa 3 · Klasa 4 · Klasa 5