Co dziecko musi umieć wcześniej
Mnożenie pisemne wymaga trzech umiejętności:
- tabliczki mnożenia (najważniejsze – zobacz jak nauczyć się tabliczki mnożenia);
- mnożenia przez liczbę jednocyfrową z przeniesieniem (47 · 3);
- dodawania pisemnego z przeniesieniem.
Jeśli któraś z nich kuleje, warto najpierw ją poćwiczyć: mnożenie pisemne to tylko połączenie tych trzech rzeczy.
Metoda krok po kroku: 47 · 23
Pierwszy iloczyn: mnożymy przez jedności (3)
- 3 · 7 = 21: piszemy 1, 2 przenosimy.
- 3 · 4 = 12, plus przeniesione 2 = 14: piszemy 14.
- Pierwszy iloczyn częściowy: 141.
Drugi iloczyn: mnożymy przez dziesiątki (2)
- Teraz mnożymy przez 2 dziesiątki, czyli przez 20. Dlatego drugi iloczyn zaczynamy pisać pod dziesiątkami: w kolumnie jedności zostawiamy puste miejsce. Niektórzy nauczyciele każą wpisać tam 0 – oba sposoby są poprawne.
- 2 · 7 = 14: piszemy 4, 1 przenosimy.
- 2 · 4 = 8, plus przeniesione 1 = 9: piszemy 9.
- Drugi iloczyn: 94 przesunięte o jedno miejsce, czyli 940.
Dodawanie
Dodajemy oba iloczyny: 141 + 940 = 1081.
Zatem 47 · 23 = 1081.
Dlaczego przesuwamy drugi iloczyn?
To pytanie zadaje prawie każde dziecko – a kto zna odpowiedź, ten już nie zapomni. 23 to 20 + 3. Mnożenie przez 23 oznacza więc:
- mnożenie przez 3 → 47 · 3 = 141,
- mnożenie przez 20 → 47 · 20 = 940,
- i dodanie: 141 + 940 = 1081.
Przesunięcie (albo zero) pokazuje, że drugi iloczyn to 47 · 20, a nie 47 · 2. Bez przesunięcia wyszłoby 141 + 94 = 235 – zdecydowanie za mało!
Sprawdź szacowaniem
Przed liczeniem (albo po) oszacuj: 47 · 23 to około 50 · 20 = 1000. Nasz wynik 1081 pasuje. Jeśli dziecku wyjdzie 235 albo 10 810, szacowanie od razu pokaże błąd.
Jak wytłumaczyć to dziecku
- Zacznij od rozkładu: 47 · 3, potem 47 · 20, potem dodawanie – bez zapisu pisemnego. Dziecko zobaczy, że mnożenie pisemne to tylko uporządkowany zapis tych trzech kroków.
- Używaj kolorów: jeden kolor dla iloczynu przez jedności, drugi dla iloczynu przez dziesiątki.
- Niech dziecko mówi kroki na głos: „3 razy 7 to 21, piszę 1, przenoszę 2…”.
- Zawsze zaczynajcie od szacowania.
Najczęstsze błędy
- Brak przesunięcia drugiego iloczynu: dodanie 141 i 94 daje zły wynik.
- Mylenie przeniesień z obu iloczynów.
- Zapominanie o dodaniu przeniesienia (12 zamiast 14 w pierwszym iloczynie).
- Błędy z tabliczki: zwłaszcza 7 · 8, 6 · 7, 8 · 9. Szacowanie często je wyłapuje.
- Przesunięte kolumny przy dodawaniu.

Przykłady z rozwiązaniami
36 · 14
58 · 32
125 · 26
89 · 47
Najczęściej zadawane pytania
Dlaczego w mnożeniu pisemnym przesuwa się drugi iloczyn?
Bo drugi iloczyn powstaje z mnożenia przez cyfrę dziesiątek, czyli tak naprawdę przez wielokrotność 10: mnożenie przez 2 dziesiątki to mnożenie przez 20. Przesunięcie o jedno miejsce w lewo (albo zero) to pokazuje.
W której klasie uczy się mnożenia pisemnego?
W Polsce mnożenie pisemne przez liczbę jednocyfrową poznaje się w klasie 4, a przez liczby wielocyfrowe – w klasach 4 i 5.
Jak sprawdzić wynik mnożenia?
Szacując (47 · 23 ≈ 50 · 20 = 1000) i sprawdzając, czy wynik jest blisko. Można też zamienić czynniki miejscami i policzyć jeszcze raz (23 · 47).
Czytaj dalej: nasze lekcje Mnożenie pisemne i Tabliczka mnożenia.
Sprawdź w 20 minut, na jakim etapie jest Twoje dziecko
Diagnoza EasyMaths jest bezpłatna: około trzydziestu różnorodnych pytań z materiału całej klasy i czytelny wynik, umiejętność po umiejętności, z ćwiczeniami polecanymi do dalszej nauki.
Zrób bezpłatną diagnozę →

