Hoofdrekenen

Tafels leren: zo lukt het zonder tranen

De tafels zijn vaak het eerste wat kinderen echt uit hun hoofd moeten leren – en de eerste strijd aan de keukentafel. Met een goede aanpak leren de meeste kinderen ze in een paar weken, zonder tranen.

Groep 4–56 min lezen

Hier is een complete aanpak, zoals leerkrachten die ook aanraden: eerst begrijpen, in de goede volgorde leren, elke dag een beetje oefenen.

Waarom de tafels zo belangrijk zijn

De tafels zijn geen doel op zich. Maar een kind dat voor 6 × 7 op zijn vingers moet tellen, verbruikt al zijn energie aan die ene som … en heeft voor de rest niets meer over. De tafels heb je daarna overal nodig:

In Nederland beginnen kinderen in groep 4 met de tafels; aan het eind van groep 5 moeten de tafels tot en met 10 geautomatiseerd zijn.

Stap 1: begrijpen voordat je opzegt

Voordat je kind iets uit het hoofd leert, moet het snappen wat "keer" betekent. Gebruik spullen (Lego, pasta, snoepjes):

Goed nieuws om met je kind te delen: er zijn maar half zoveel sommen te leren als je denkt. Wie 3 × 8 kent, kent ook 8 × 3.

Stap 2: leer ze in de goede volgorde

Begin niet met de tafel van 1, dan 2, dan 3 … Start met de makkelijkste: die geven zelfvertrouwen en zijn een opstapje voor de rest.

VolgordeTafelsWaarom
11, 2, 10Makkelijk: × 1 verandert niets, × 2 is verdubbelen, × 10 krijgt een nul
25De uitkomsten eindigen altijd op 0 of 5; × 5 is de helft van × 10
33 en 4× 4 is het dubbele van het dubbele
49Met bijna magische trucjes (zie hieronder)
56, 7, 8De moeilijkste … maar nu zijn er nog maar weinig nieuwe sommen over

Reken het samen na: als de makkelijke tafels zitten, blijven er maar een handvol echt nieuwe sommen over – 6 × 6, 6 × 7, 6 × 8, 7 × 7, 7 × 8 en 8 × 8. Dat werkt enorm motiverend.

Stap 3: trucjes die echt werken

Steunsommen. Vanuit een bekende som vind je de buren: 7 × 6 is lastig? 7 × 5 = 35, plus 7 = 42. En 9 × 7 is 10 × 7 = 70, min 7 = 63.

De tafel van 9 op je vingers. Leg beide handen plat op tafel. Voor 9 × 4 buig je de 4e vinger van links. Links van de gebogen vinger zitten 3 vingers (de tientallen), rechts 6 vingers (de eenheden): 36.

De tafel van 9, tweede trucje. De cijfers van de uitkomst zijn samen altijd 9: 9 × 7 = 63 (6 + 3 = 9), 9 × 8 = 72 (7 + 2 = 9).

De tafels van 4 en 8 met verdubbelen. 4 × 7? Het dubbele van 7 is 14, het dubbele van 14 is 28. En 8 × 7 is nog eens het dubbele: 56.

Ezelsbruggetjes voor de dwarsliggers. Voor sommen die maar niet blijven hangen, helpt een zinnetje: "5, 6, 7, 8" → 56 = 7 × 8. Verzin er samen meer: de zelf bedachte onthoudt je kind het best.

Stap 4: tien minuten per dag in plaats van een uur in het weekend

Dit is het best bewezen geheim van het geheugen: korte, frequente oefenmomenten werken veel beter dan één lange sessie. Het brein slaat het geleerde op tussen de sessies door.

Een ritme dat werkt:

Stap 5: oefen afwisselend

Tafels opzeggen ("één keer zeven is zeven, twee keer zeven is veertien …") heeft zijn grenzen: je kind leert een liedje en moet vooraan beginnen om 7 × 6 te vinden. Het doel is meteen antwoorden, in willekeurige volgorde – dat noemen leerkrachten automatiseren.

Ideeën voor afwisseling:

In EasyMaths heeft elke tafel een eigen oefening – hier de tafel van 8.
In EasyMaths heeft elke tafel een eigen oefening – hier de tafel van 8.Oefening van EasyMaths

Wat je beter kunt vermijden

En als mijn kind er echt moeite mee heeft?

Sommige kinderen vinden uit het hoofd leren moeilijker dan anderen, zeker bij leerproblemen zoals dyslexie, dyscalculie of concentratieproblemen. Voor hen:


In het kort

  1. Begrijpen met spullen en ontdekken dat 4 × 3 = 3 × 4.
  2. Leren in de goede volgorde: 1, 2, 10 → 5 → 3 en 4 → 9 → 6, 7, 8.
  3. Trucjes gebruiken: steunsommen, vingers voor de 9, verdubbelen voor 4 en 8.
  4. Tien minuten per dag, met herhaling van wat al geleerd is.
  5. Oefenen in willekeurige volgorde, met afwisselende spelletjes.

Lees verder: onze les Tafels en, als de tafels zitten, de deeltafels.

Ontdek in 20 minuten waar je kind staat

De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.

Doe de gratis niveautoets →

In het leerplan: Groep 4 · Groep 5 · Groep 6