Hoofdrekenen

Vermenigvuldigen uitleggen aan je kind

Om vermenigvuldigen uit te leggen, begin je met groepjes van evenveel: "3 zakjes met elk 4 snoepjes" is 4 + 4 + 4 = 12, en dat schrijf je als 3 × 4 = 12. Een keersom is gewoon een snelle manier om hetzelfde getal een paar keer op te tellen. Daarna laat je het zien met rechthoeken (rijen en kolommen), waaraan je ziet waarom 3 × 4 = 4 × 3.

Groep 3–54 min lezen
In het kort1) Groepjes van evenveel. 2) Herhaald optellen. 3) Rechthoeken. 4) De omkeersom. 5) Situaties uit het dagelijks leven – en pas dan de tafels.

Stap 1: groepjes van evenveel

Alles begint met echte spullen. Maak groepjes die even groot zijn:

De belangrijkste vraag: "Hoeveel groepjes? Hoeveel in elk groepje?" Bij 4 doosjes met elk 5 potloden: 4 groepjes van 5, dus 4 × 5 – "4 keer 5".

Daarna kun je alles tellen en ontdekken dat optellen sneller gaat: 5 + 5 + 5 + 5 = 20. Dat is herhaald optellen, en de keersom is daar alleen een korte schrijfwijze voor: 4 × 5 = 20.

TipLees "×" in het begin als "keer" en zeg erbij wat er herhaald wordt: "4 × 5" is "4 keer een groepje van 5". Zo krijgt het teken betekenis.

Stap 2: rechthoeken (het beste plaatje)

Leg spullen in rijen en kolommen: een rechthoek van stippen of voorwerpen. 4 rijen van 6:

4 rijen van 6: 6 + 6 + 6 + 6 = 24, dus 4 × 6 = 24.

Zulke rechthoeken zie je overal: eierdozen (2 × 6), chocoladerepen, ramen, muffinvormen. Laat je kind ze zoeken en de keersom erbij zeggen.

Stap 3: de omkeersom

Draai de rechthoek een kwartslag: 4 rijen van 6 worden 6 rijen van 4. Het aantal is niet veranderd: 4 × 6 = 6 × 4 = 24. Dat heet de omkeersom.

Die ontdekking is heel belangrijk: hij halveert het aantal sommen dat je bij de tafels moet leren. Wie 3 × 8 kent, kent ook 8 × 3.

Stap 4: situaties uit het dagelijks leven

Vermenigvuldigen krijgt betekenis als het echte vragen beantwoordt:

Laat je kind ook zelf verhaaltjes verzinnen: dat is het beste teken dat het het begrijpt.

Stap 5: pas dan de tafels

Als de betekenis duidelijk is, komt het automatiseren, zodat je kind niet elke keer hoeft op te tellen. Een kind dat vermenigvuldigen begrijpt, leert de tafels makkelijker … en kan een vergeten som uitrekenen (7 × 6 = 7 × 5 + 7 = 42). Zie onze uitgebreide gids: tafels leren.

Zo leg je het uit (samengevat)

De meest gemaakte fouten

  1. × en + verwarren: 3 × 4 = 7.
  2. Het aantal groepjes en de grootte van de groepjes verwarren (de uitkomst verandert niet, maar het is belangrijk bij verhaalsommen).
  3. De tafels uit het hoofd leren zonder ze te begrijpen – en vastlopen zodra je er een vergeet.
  4. Denken dat vermenigvuldigen altijd groter maakt (× 1 en × 0 verrassen: 5 × 1 = 5, 5 × 0 = 0).
In EasyMaths schrijft je kind de keersom bij groepjes van evenveel.
In EasyMaths schrijft je kind de keersom bij groepjes van evenveel.Oefening van EasyMaths

Oefeningen met uitwerking

5 zakjes met elk 3 appels: schrijf de keersom
5 groepjes van 3: 5 × 3 = 15 (3 + 3 + 3 + 3 + 3).
Een eierdoos heeft 2 rijen van 6. Hoeveel eieren?
2 × 6 = 12.
Schrijf 7 + 7 + 7 als keersom
3 × 7 = 21.
Als 6 × 4 = 24, hoeveel is 4 × 6?
De omkeersom: 24.

Veelgestelde vragen

Hoe leg je simpel uit wat vermenigvuldigen is?

Vermenigvuldigen is hetzelfde getal een paar keer optellen: 3 × 4 betekent 3 groepjes van 4, dus 4 + 4 + 4 = 12. Laat het zien met echte spullen in groepjes van evenveel.

Moet je de tafels leren voordat je vermenigvuldigen begrijpt?

Nee. Beter is eerst begrijpen (groepjes van evenveel, rechthoeken) en daarna de uitkomsten automatiseren. Begrijpen maakt leren makkelijker en helpt om een vergeten som uit te rekenen.

In welke groep leer je vermenigvuldigen?

Vermenigvuldigen als herhaald optellen komt meestal eind groep 3 en in groep 4 aan bod, samen met de eerste tafels; aan het eind van groep 5 moeten de tafels geautomatiseerd zijn.


Lees verder: tafels leren en onze les Tafels.

Ontdek in 20 minuten waar je kind staat

De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.

Doe de gratis niveautoets →

In het leerplan: Groep 4 · Groep 5