Cijferen

Onder elkaar vermenigvuldigen

Om onder elkaar te vermenigvuldigen met een getal van twee cijfers (zoals 47 × 23) doe je twee vermenigvuldigingen: eerst met de eenheden (47 × 3), daarna met de tientallen (47 × 20 – daarom begint die rij met een 0). Daarna tel je de twee rijen op. Op de meeste Nederlandse scholen leren kinderen dit eerst kolomsgewijs en daarna cijferend.

Groep 6–75 min lezen
In het kort1e rij: 47 × 3 = 141. 2e rij: schrijf een 0, dan 47 × 2 = 94 → 940. Samen: 141 + 940 = 1081.

Wat je eerst moet kunnen

Onder elkaar vermenigvuldigen vraagt drie dingen:

Gaat een van die drie nog moeizaam, oefen daar dan eerst mee: onder elkaar vermenigvuldigen zet ze alleen achter elkaar.

Stap 1: kolomsgewijs (met deelproducten)

Bij kolomsgewijs vermenigvuldigen splits je beide getallen in tientallen en eenheden en schrijf je alle deelproducten onder elkaar:

Samen: 21 + 120 + 140 + 800 = 1081. Zo ziet je kind precies wat er gebeurt, al is het veel schrijfwerk.

Stap 2: cijferend vermenigvuldigen

2
47
×23
141
+940
1081
47 × 23: één rij per cijfer van 23, daarna optellen. De 0 in de tweede rij staat er omdat je met 20 vermenigvuldigt.

Eerste rij: keer de eenheden (de 3)

Tweede rij: keer de tientallen (de 2)

Let opStreep de onthouden cijfers van de eerste rij door voordat je aan de tweede rij begint, zodat je ze niet per ongeluk meetelt.

Optellen

Tel de twee rijen op: 141 + 940 = 1081.

Dus 47 × 23 = 1081.

Waarom die 0?

Bijna elk kind vraagt het – en wie het begrijpt, vergeet hem niet meer. 23 is 20 + 3. Keer 23 is dus:

De nul laat zien dat de tweede rij 47 × 20 is en niet 47 × 2. Zonder nul tel je 141 + 94 op en krijg je 235 – veel te weinig!

Controleer met een schatting

Voor (of na) het rekenen schat je: 47 × 23 is ongeveer 50 × 20 = 1000. Onze uitkomst, 1081, klopt daarmee. Komt je kind op 235 of 10.810 uit, dan laat de schatting meteen zien dat er iets misgaat.

Zo leg je het uit aan je kind

De meest gemaakte fouten

  1. De 0 vergeten: 141 en 94 optellen geeft een verkeerde uitkomst.
  2. De onthouden cijfers van de twee rijen door elkaar halen.
  3. Vergeten het onthouden cijfer op te tellen (12 in plaats van 14 in de eerste rij).
  4. Tafelfouten: vooral bij 7 × 8, 6 × 7, 8 × 9. De schatting verraadt ze vaak.
  5. Bij het optellen de kolommen verschuiven.
In EasyMaths vult je kind elke rij van de vermenigvuldiging in, inclusief het onthouden.
In EasyMaths vult je kind elke rij van de vermenigvuldiging in, inclusief het onthouden.Oefening van EasyMaths

Oefeningen met uitwerking

36 × 14
36 × 4 = 144. Schrijf 0, dan 36 × 1 = 36 → 360. 144 + 360 = 504. Schatting: 40 × 10 = 400, klopt.
58 × 32
58 × 2 = 116. Schrijf 0, dan 58 × 3 = 174 → 1740. 116 + 1740 = 1856. Schatting: 60 × 30 = 1800.
125 × 26
125 × 6 = 750. Schrijf 0, dan 125 × 2 = 250 → 2500. 750 + 2500 = 3250.
89 × 47
89 × 7 = 623. Schrijf 0, dan 89 × 4 = 356 → 3560. 623 + 3560 = 4183. Schatting: 90 × 50 = 4500.

Veelgestelde vragen

Waarom schrijf je een 0 bij onder elkaar vermenigvuldigen?

Omdat je in de tweede rij met het cijfer van de tientallen vermenigvuldigt, en dat is eigenlijk een aantal tientallen: keer 2 tientallen is keer 20. De 0 zet de rij één plaats naar links om dat te laten zien.

Wat is het verschil tussen kolomsgewijs en cijferend vermenigvuldigen?

Kolomsgewijs schrijf je alle deelproducten met hun echte waarde onder elkaar (21, 120, 140, 800) en tel je ze op. Cijferend combineer je dat per rij, met onthouden, zodat je veel minder hoeft te schrijven.

In welke groep leer je onder elkaar vermenigvuldigen?

Kolomsgewijs vermenigvuldigen komt meestal in groep 6 aan bod, cijferend vermenigvuldigen met twee cijfers in groep 6 of 7, afhankelijk van de methode.


Lees verder: onze lessen Onder elkaar vermenigvuldigen en Tafels.

Ontdek in 20 minuten waar je kind staat

De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.

Doe de gratis niveautoets →

In het leerplan: Groep 5 · Groep 6 · Groep 7