Opzeggen is nog geen tellen
Veel peuters zeggen al heel vroeg "een, twee, drie … tien" op, als een liedje. Een prima begin – maar nog geen tellen. Om een hoeveelheid echt te tellen, moet je kind een paar dingen tegelijk kunnen:
- De telrij in de goede volgorde, steeds hetzelfde.
- Eén getal per voorwerp, niet meer en niet minder (één-op-één tellen, of synchroon tellen).
- Geen voorwerp vergeten en geen voorwerp dubbel tellen.
- Het laatst genoemde getal is het aantal (het resultatief tellen): "een, twee, drie, vier – het zijn er vier".
- De volgorde maakt niet uit: van links of van rechts geteld, het blijven er vier.
Punt 4 komt vaak als laatste. Probeer het maar: nadat je kind vier knuffels heeft geteld, vraag je "Hoeveel knuffels zijn het dan?" Begint het opnieuw te tellen, dan heeft het dat nog niet helemaal begrepen – vóór 4 of 5 jaar is dat heel normaal.
Tips om goed te tellen
- Raak elk voorwerp aan of schuif het opzij terwijl je het getal zegt: getelde spullen apart leggen voorkomt dubbel tellen.
- Leg de voorwerpen in het begin op een rij: dat is veel makkelijker dan een rommelige hoop.
- Tel langzaam, samen, en wijs met je vinger.
- Sluit altijd af met de vraag: "Hoeveel zijn het er dan?"
Kleine hoeveelheden in één oogopslag zien
Volwassenen tellen de 3 ogen op een dobbelsteen niet: ze zien meteen dat het er 3 zijn. Dat kun je leren, en het helpt jonge kinderen enorm:
- Dobbelstenen en dominostenen: de stippenpatronen worden snel vertrouwd.
- De vingers: 3 of 5 vingers opsteken zonder te tellen.
- Het rekenrek en het tienveld: 2 rijen van 5, zodat je 7 ziet als "5 en 2".
Verder dan 10
In het Nederlands worden de telwoorden na de 10 lastiger: elf en twaalf laten niet horen dat ze uit tien en iets bestaan, en vanaf dertien hoor je de eenheden eerst. Vanaf 21 komt de Nederlandse bijzonderheid erbij: eenentwintig – eerst de eenheden, dan de tientallen. Kinderen struikelen ook bij de tientalovergang ("… negenentwintig, tienentwintig?").
- Bundel in tientallen: 10 rietjes met een elastiekje zijn een tiental. 23 is twee bundels en 3 rietjes (zie tientallen en eenheden).
- Oefen de tientalovergangen: 19, 20; 29, 30; 39, 40.
- Tel door vanaf elk getal, niet altijd vanaf 1: "Begin bij 6 en tel tot 12."
- Tel ook terug: aftellen voor een raket is daar perfect voor.
Spelletjes om te leren tellen
- Dingen in huis tellen: traptreden, knopen, auto's van één kleur, druiven op je bord.
- Spellen met een dobbelsteen (mens-erger-je-niet, ganzenbord): de ogen aflezen en het juiste aantal vakjes vooruit.
- Tafeldekken: "Iedereen krijgt een vork – hoeveel vorken hebben we nodig?"
- Verstoppertje: hardop tellen tot 10 of tot 20.
- Telliedjes en aftelversjes: "Tien kleine visjes", "Iene miene mutte".
Waaraan zie je dat het goed gaat (en wanneer vraag je hulp)?
Elk kind heeft zijn eigen tempo. Als globale richtlijn:
- veel kinderen zeggen rond 3 à 4 jaar de telrij tot 10 op;
- rond 4 à 5 jaar tellen ze kleine hoeveelheden (tot 5, dan tot 10) goed;
- in groep 2 en 3 tellen ze tot 20 en verder.
Lukt het je kind halverwege groep 3 nog niet om kleine hoeveelheden goed te tellen of in één oogopslag te zien, bespreek het dan met de leerkracht. Het kan niets zijn, maar het is goed om het in de gaten te houden.
De meest gemaakte fouten
- Een voorwerp dubbel tellen of er een overslaan.
- Sneller tellen dan aanwijzen (of andersom).
- Aan het eind het aantal niet weten en opnieuw gaan tellen.
- Vastlopen bij de tientalovergang (negenentwintig, tienentwintig).

Oefeningen met uitwerking
Je kind telt 5 auto's, maar raakt er één twee keer aan. Wat doe je?
Na het tellen van 6 blokken weet je kind niet "hoeveel het er zijn". Is dat erg?
Je kind zegt "negenentwintig, tienentwintig". Hoe help je?
Veelgestelde vragen
Wanneer kan een kind tot 10 tellen?
Veel kinderen zeggen rond 3 à 4 jaar de telrij tot 10 op en tellen rond 4 à 5 jaar 10 voorwerpen goed. Elk kind heeft zijn eigen tempo.
Mijn kind kan de getallen opzeggen, maar geen voorwerpen tellen – is dat normaal?
Ja, dat is een heel gewone fase. Eerst komt het opzeggen; één getal per voorwerp en het begrijpen van het aantal komen later, met veel oefenen met echte spullen.
Mag mijn kind op zijn vingers tellen?
Ja. Vingers zijn een natuurlijk en heel nuttig hulpmiddel om te tellen en kleine getallen te begrijpen. Ze worden vanzelf minder nodig als de sommen tot 20 geautomatiseerd zijn.
Lees verder: vriendjes van 10 en onze les Plaatswaarde.
Ontdek in 20 minuten waar je kind staat
De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.
Doe de gratis niveautoets →

