Breuken

Breuken vereenvoudigen: uitleg stap voor stap

Een breuk vereenvoudigen betekent: de teller (het getal boven de streep) en de noemer (het getal onder de streep) door hetzelfde getal delen. De nieuwe breuk heeft kleinere getallen, maar is precies evenveel waard. Bijvoorbeeld: 68 = 34. We hebben 6 en 8 allebei door 2 gedeeld.

Groep 6–86 min lezen
In het kortZoek een getal waardoor teller én noemer deelbaar zijn (2, 3, 5 …), deel ze allebei en herhaal dat tot het niet meer kan. Dan staat de breuk in zijn eenvoudigste vorm.

Waarom de waarde niet verandert

Dit is het belangrijkste idee, nog vóór elke techniek. Een reep chocola heeft 8 stukjes en je kind eet er 6: het heeft 68 van de reep op. Als dezelfde reep in 4 grote stukken was verdeeld, had het er 3 gegeten: 34. Het is precies evenveel chocola.

68
34
6 van de 8 delen en 3 van de 4 delen: het gekleurde stuk is even lang, dus de breuken zijn gelijk.

Vereenvoudigen is dus eigenlijk stukken samenvoegen: minder stukken, maar wel grotere. Er gaat niets verloren; het staat er alleen eenvoudiger.

Stap voor stap

  1. Zoek een getal waardoor teller en noemer allebei deelbaar zijn. Probeer 2, dan 3, dan 5, dan 7.
  2. Deel de teller en de noemer door dat getal.
  3. Herhaal dat met de nieuwe breuk.
  4. Stop als geen enkel getal (behalve 1) beide nog deelt: de breuk is zo eenvoudig mogelijk.

Voorbeeld: 12/18 vereenvoudigen

Het kan ook in één keer, door te delen door 6 (want 12 = 6 × 2 en 18 = 6 × 3). Beide manieren geven dezelfde uitkomst; het gaat erom dat je bij de eenvoudigste vorm uitkomt.

1218
23
Twaalf achttiende en twee derde: even lang, evenveel waard.

Trucs om het juiste getal te vinden

Of je door 2, 3, 5 of 10 kunt delen, zie je snel met de deelbaarheidsregels:

Deelbaar door …als het getal …Voorbeelden
2eindigt op 0, 2, 4, 6 of 8 (even is)14, 36, 120
3cijfers heeft die samen een veelvoud van 3 zijn51 (5 + 1 = 6), 123 (1 + 2 + 3 = 6)
5eindigt op 0 of 525, 40, 135
10eindigt op 030, 250
9cijfers heeft die samen een veelvoud van 9 zijn81 (8 + 1 = 9), 234 (2 + 3 + 4 = 9)
TipEindigen teller en noemer allebei op 0, dan mag je bij allebei een nul wegstrepen: 3050 = 35. Dat is hetzelfde als delen door 10.

Hoe weet je dat een breuk zo eenvoudig mogelijk is?

Een breuk is zo eenvoudig mogelijk als teller en noemer alleen nog 1 als gemeenschappelijke deler hebben. Bijvoorbeeld:

Op de middelbare school leren kinderen met de grootste gemene deler (ggd) in één stap te vereenvoudigen. Op de basisschool werkt de stapsgewijze manier prima.

Zo leg je het uit aan je kind

De meest gemaakte fouten

  1. Aftrekken in plaats van delen. Boven en onder 2 aftrekken (68 → 46) verandert de breuk! Je mag teller en noemer alleen door hetzelfde getal delen (of ermee vermenigvuldigen).
  2. Alleen de teller delen. 68 is niet gelijk aan 38: de noemer moet ook gedeeld worden.
  3. Te vroeg stoppen. 1218 = 69 klopt, maar is nog niet klaar: 69 kan nog verder naar 23.
  4. "Vereenvoudigen" in een optelling. In 23 + 13 streep je niets weg: vereenvoudigen gaat over één breuk.
In EasyMaths typt je kind de vereenvoudigde breuk en ziet meteen of die klopt.
In EasyMaths typt je kind de vereenvoudigde breuk en ziet meteen of die klopt.Oefening van EasyMaths

Oefeningen met uitwerking

Vereenvoudig 10/15
10 en 15 eindigen op 0 en 5, dus delen door 5: 10 : 5 = 2 en 15 : 5 = 3. 10/15 = 2/3.
Vereenvoudig 18/24
Allebei even: : 2 → 9/12. 9 en 12 staan in de tafel van 3: : 3 → 3/4. (Of meteen door 6.)
Vereenvoudig 21/28
21 = 3 × 7 en 28 = 4 × 7, dus delen door 7 → 3/4.
Vereenvoudig 35/45
Allebei eindigen op 5: : 5 → 7/9. 7 en 9 hebben geen andere gemeenschappelijke deler: zo eenvoudig mogelijk.
Kun je 16/27 vereenvoudigen?
16 = 2 × 2 × 2 × 2 en 27 = 3 × 3 × 3: geen gemeenschappelijke deler behalve 1. 16/27 is al zo eenvoudig mogelijk.

Veelgestelde vragen

Wat betekent "zo eenvoudig mogelijk"?

Een breuk is zo eenvoudig mogelijk als je hem niet verder kunt vereenvoudigen: teller en noemer hebben alleen nog 1 als gemeenschappelijke deler. Voorbeelden: 2/3, 3/4, 7/9.

In welke groep leer je breuken vereenvoudigen?

Gelijkwaardige breuken komen vanaf groep 6 aan bod; breuken vereenvoudigen wordt vooral in groep 7 en 8 geoefend.

Mag je vereenvoudigen door boven en onder hetzelfde getal af te trekken?

Nee. Alleen als je teller en noemer door hetzelfde getal deelt (of ermee vermenigvuldigt), blijft de waarde van de breuk gelijk. Aftrekken (6/8 → 4/6) geeft een andere breuk.


Om de basis te herhalen (teller, noemer, een breuk lezen) lees je onze les Breuken en daarna gelijkwaardige breuken.

Ontdek in 20 minuten waar je kind staat

De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.

Doe de gratis niveautoets →

In het leerplan: Groep 7 · Groep 8