Waarom de waarde niet verandert
Dit is het belangrijkste idee, nog vóór elke techniek. Een reep chocola heeft 8 stukjes en je kind eet er 6: het heeft 68 van de reep op. Als dezelfde reep in 4 grote stukken was verdeeld, had het er 3 gegeten: 34. Het is precies evenveel chocola.
Vereenvoudigen is dus eigenlijk stukken samenvoegen: minder stukken, maar wel grotere. Er gaat niets verloren; het staat er alleen eenvoudiger.
Stap voor stap
- Zoek een getal waardoor teller en noemer allebei deelbaar zijn. Probeer 2, dan 3, dan 5, dan 7.
- Deel de teller en de noemer door dat getal.
- Herhaal dat met de nieuwe breuk.
- Stop als geen enkel getal (behalve 1) beide nog deelt: de breuk is zo eenvoudig mogelijk.
Voorbeeld: 12/18 vereenvoudigen
- 12 en 18 zijn allebei even, dus delen door 2 → 1218 = 69.
- 6 en 9 staan allebei in de tafel van 3, dus delen door 3 → 69 = 23.
- 2 en 3 hebben geen gemeenschappelijke deler meer: 1218 = 23. Klaar.
Het kan ook in één keer, door te delen door 6 (want 12 = 6 × 2 en 18 = 6 × 3). Beide manieren geven dezelfde uitkomst; het gaat erom dat je bij de eenvoudigste vorm uitkomt.
Trucs om het juiste getal te vinden
Of je door 2, 3, 5 of 10 kunt delen, zie je snel met de deelbaarheidsregels:
| Deelbaar door … | als het getal … | Voorbeelden |
|---|---|---|
| 2 | eindigt op 0, 2, 4, 6 of 8 (even is) | 14, 36, 120 |
| 3 | cijfers heeft die samen een veelvoud van 3 zijn | 51 (5 + 1 = 6), 123 (1 + 2 + 3 = 6) |
| 5 | eindigt op 0 of 5 | 25, 40, 135 |
| 10 | eindigt op 0 | 30, 250 |
| 9 | cijfers heeft die samen een veelvoud van 9 zijn | 81 (8 + 1 = 9), 234 (2 + 3 + 4 = 9) |
Hoe weet je dat een breuk zo eenvoudig mogelijk is?
Een breuk is zo eenvoudig mogelijk als teller en noemer alleen nog 1 als gemeenschappelijke deler hebben. Bijvoorbeeld:
- 79 is zo eenvoudig mogelijk: 7 staat alleen in de tafels van 1 en 7, en 9 staat niet in de tafel van 7.
- 1516 is zo eenvoudig mogelijk: 15 is oneven, en 16 is niet deelbaar door 3 of 5.
- 2135 is dat niet: 21 = 3 × 7 en 35 = 5 × 7, dus je kunt delen door 7 → 35.
Op de middelbare school leren kinderen met de grootste gemene deler (ggd) in één stap te vereenvoudigen. Op de basisschool werkt de stapsgewijze manier prima.
Zo leg je het uit aan je kind
- Begin met iets tastbaars: een pizza in 8 punten waarvan je er 4 opeet, is een halve pizza. Laat je kind zeggen: "48 is hetzelfde als 12."
- Controleer het met een tekening: twee even lange stroken, de ene in 8 delen, de andere in 4. Je kind kleurt 68 en 34 en ziet: even lang.
- Herhaal de gouden regel: wat je boven doet, doe je ook onder. Deel je de teller door 2, dan deel je de noemer ook door 2.
- Koppel het aan de tafels: vereenvoudigen is zien dat 18 en 24 allebei in de tafel van 6 staan. Wie de tafels goed kent, vereenvoudigt veel sneller (zie tafels leren).
De meest gemaakte fouten
- Aftrekken in plaats van delen. Boven en onder 2 aftrekken (68 → 46) verandert de breuk! Je mag teller en noemer alleen door hetzelfde getal delen (of ermee vermenigvuldigen).
- Alleen de teller delen. 68 is niet gelijk aan 38: de noemer moet ook gedeeld worden.
- Te vroeg stoppen. 1218 = 69 klopt, maar is nog niet klaar: 69 kan nog verder naar 23.
- "Vereenvoudigen" in een optelling. In 23 + 13 streep je niets weg: vereenvoudigen gaat over één breuk.

Oefeningen met uitwerking
Vereenvoudig 10/15
Vereenvoudig 18/24
Vereenvoudig 21/28
Vereenvoudig 35/45
Kun je 16/27 vereenvoudigen?
Veelgestelde vragen
Wat betekent "zo eenvoudig mogelijk"?
Een breuk is zo eenvoudig mogelijk als je hem niet verder kunt vereenvoudigen: teller en noemer hebben alleen nog 1 als gemeenschappelijke deler. Voorbeelden: 2/3, 3/4, 7/9.
In welke groep leer je breuken vereenvoudigen?
Gelijkwaardige breuken komen vanaf groep 6 aan bod; breuken vereenvoudigen wordt vooral in groep 7 en 8 geoefend.
Mag je vereenvoudigen door boven en onder hetzelfde getal af te trekken?
Nee. Alleen als je teller en noemer door hetzelfde getal deelt (of ermee vermenigvuldigt), blijft de waarde van de breuk gelijk. Aftrekken (6/8 → 4/6) geeft een andere breuk.
Om de basis te herhalen (teller, noemer, een breuk lezen) lees je onze les Breuken en daarna gelijkwaardige breuken.
Ontdek in 20 minuten waar je kind staat
De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.
Doe de gratis niveautoets →

