Breuken

Gelijkwaardige breuken: zo vind je ze

Gelijkwaardige breuken stellen hetzelfde deel voor, ook al staan er andere getallen. Zo zijn 12, 24 en 48 gelijkwaardig. Om een gelijkwaardige breuk te vinden, vermenigvuldig (of deel) je de teller en de noemer met hetzelfde getal.

Groep 5–85 min lezen
In het kort12 = 24 = 36 = 48 … Je komt van de ene naar de andere door teller én noemer met hetzelfde getal te vermenigvuldigen.

Zien dat twee breuken gelijk zijn

Neem drie even lange stroken. Verdeel de eerste in 2, de tweede in 4 en de derde in 8 stukken. Kleur van elke strook de helft:

12
24
48
1 van de 2 delen, 2 van de 4 delen, 4 van de 8 delen: het gekleurde stuk is even lang.

Het is precies even veel strook. Alleen de verdeling verandert: meer stukken, maar kleinere. Dat is het hele idee van gelijkwaardige breuken.

De regel: boven en onder met hetzelfde getal vermenigvuldigen

Vermenigvuldig je de noemer met 2, dan halveer je elk stuk: er zijn twee keer zoveel stukken. Om hetzelfde deel te houden, heb je er twee keer zoveel nodig, dus vermenigvuldig je de teller ook met 2.

34 = 68 (× 2) = 912 (× 3) = 1216 (× 4)

34
68
912
3/4, 6/8 en 9/12: drie verschillende verdelingen, hetzelfde deel.

Je kunt teller en noemer ook door hetzelfde getal delen: dat heet vereenvoudigen (68 = 34). Zie ons artikel breuken vereenvoudigen.

De bekendste breukenfamilies

BreukGelijkwaardige breuken
1224, 36, 48, 510, 50100
1326, 39, 412, 1030
1428, 312, 25100
3468, 912, 75100
15210, 20100
TipHonderdsten zijn heel handig: 12 = 50100 = 0,5 en 14 = 25100 = 0,25. Ze vormen de brug tussen breuken, kommagetallen en procenten.

Het ontbrekende getal vinden

Een heel bekende opgave: vul in 23 = ?12.

  1. Kijk naar de noemers: van 3 naar 12 is × 4 (3 × 4 = 12).
  2. Doe hetzelfde boven: 2 × 4 = 8.
  3. Dus 23 = 812.

Andersom werkt het ook: 1520 = ?4. Van 20 naar 4 is delen door 5; dus 15 : 5 = 3 en 1520 = 34.

Op de getallenlijn

Gelijkwaardige breuken liggen precies op dezelfde plek op de getallenlijn. Hier vallen 34 en 68 samen:

016/8
Op deze getallenlijn in achtsten ligt 6/8 precies waar 3/4 zou liggen: dezelfde plek, dezelfde waarde.

Hoe controleer je of twee breuken gelijkwaardig zijn?

Twee manieren, afhankelijk van de leeftijd:

Zo leg je het uit aan je kind

De meest gemaakte fouten

  1. Optellen in plaats van vermenigvuldigen: 12 is niet gelijk aan 23 (er is boven en onder 1 bij opgeteld).
  2. Alleen de noemer vermenigvuldigen: 12 is niet gelijk aan 14.
  3. Met het verkeerde getal vermenigvuldigen: bij 23 = ?12 de 2 met 12 vermenigvuldigen in plaats van met 4.
In EasyMaths vult je kind de ontbrekende gelijkwaardige breuk in.
In EasyMaths vult je kind de ontbrekende gelijkwaardige breuk in.Oefening van EasyMaths

Oefeningen met uitwerking

Vul in: 1/4 = ?/12
Van 4 naar 12 is × 3, dus 1 × 3 = 3: 1/4 = 3/12.
Vul in: 3/5 = 9/?
Van 3 naar 9 is × 3, dus 5 × 3 = 15: 3/5 = 9/15.
Vul in: 12/16 = ?/4
Van 16 naar 4 is : 4, dus 12 : 4 = 3: 12/16 = 3/4.
Zijn 2/5 en 6/15 gelijkwaardig?
2 × 3 = 6 en 5 × 3 = 15: boven en onder × 3. Ja, ze zijn gelijkwaardig.
Zijn 3/4 en 4/5 gelijkwaardig?
Kruislings: 3 × 5 = 15 en 4 × 4 = 16. Niet gelijk, dus nee. (3/4 = 15/20 en 4/5 = 16/20.)

Veelgestelde vragen

Wat zijn gelijkwaardige breuken?

Breuken die er anders uitzien maar evenveel waard zijn, zoals 1/2, 2/4 en 4/8. Je krijgt de ene uit de andere door teller en noemer met hetzelfde getal te vermenigvuldigen of erdoor te delen.

Wat is het verschil tussen gelijkwaardig en gelijknamig?

Gelijkwaardige breuken zijn evenveel waard (1/2 en 2/4). Gelijknamige breuken hebben dezelfde noemer (2/5 en 3/5). Om breuken te vergelijken of op te tellen, maak je ze gelijknamig met behulp van gelijkwaardige breuken.

In welke groep leer je gelijkwaardige breuken?

Eenvoudige gelijkwaardige breuken (zoals 2/4 = 1/2) komen al in groep 5 en 6 voor; in groep 7 en 8 wordt ermee gerekend om breuken gelijknamig te maken.


Lees verder: breuken vergelijken en onze les Breuken.

Ontdek in 20 minuten waar je kind staat

De niveautoets van EasyMaths is gratis: zo’n dertig gevarieerde vragen over de stof van het hele schooljaar, met een duidelijke uitslag per vaardigheid en de oefeningen om verder te komen.

Doe de gratis niveautoets →

In het leerplan: Groep 6 · Groep 7 · Groep 8