En yakın onluğa yuvarlamak
Bir sayıyı yuvarlamak, onu kendisine çok yakın, daha basit bir sayıyla değiştirmektir. Kural hep aynıdır: yuvarlanan basamağın hemen sağındaki rakama bakılır.
- Birler basamağındaki rakam bulunur (kaybolacak olan rakam).
- 0, 1, 2, 3 ya da 4 ise aşağı yuvarlanır (onluk aynı kalır, birlikler 0 olur).
- 5, 6, 7, 8 ya da 9 ise yukarı yuvarlanır (onluğa 1 eklenir, birlikler 0 olur).
43 → 40 · 47 → 50 · 45 → 50
3 ve 4 aşağı yuvarlanır; 5, 6, 7 yukarı yuvarlanır
En yakın yüzlüğe ve binliğe yuvarlamak
İlke tamamen aynıdır, sadece bakılan yer bir basamak kayar. Yüzlüğe yuvarlamak için onlar basamağındaki rakama bakılır. Binliğe yuvarlamak için yüzler basamağındaki rakama bakılır.
- 367 en yakın yüzlüğe → onlar basamağındaki rakam 6 (≥5) → 400.
- 2.340 en yakın binliğe → yüzler basamağındaki rakam 3 (<5) → 2.000.
- 6.800 en yakın binliğe → yüzler basamağındaki rakam 8 (≥5) → 7.000.
Bu doğrudan basamak tablosuyla ilgilidir: yuvarlama, seçilen basamaktan sonraki rakamları « siler » ve yerlerine 0 koyar; gerekirse yalnızca hemen önceki rakamı ayarlar.
Hesaplamadan önce neden tahmin edilir?
Tahmin etmek, akıldan kolayca hesaplanan yuvarlanmış sayılar kullanarak yaklaşık bir sonucu hızlıca kestirmektir — tam hesabı yapmadan önce. Sonra bulunan sonucun tutarlı olup olmadığını kontrol etmeye yarar: tahmin « yaklaşık 500 » derken alt alta hesap 5.040 veriyorsa büyük ihtimalle bir hata vardır (yanlış yere konmuş virgül, unutulmuş rakam).
Bir toplamı ya da farkı tahmin etmek
Her sayı aynı basamağa (onluk, yüzlük…) yuvarlanır, sonra çok daha basit olan yuvarlanmış sayılarla hesaplanır.
387 + 512 ≈ 400 + 500 = 900
Tam sonuç: 899 — tahmin çok yakın!
Bir fark için: 592 − 208 ≈ 600 − 200 = 400 (tam sonuç: 384).
Bir çarpımı ya da bölümü tahmin etmek
Bir çarpmada, bilinen bir çarpım tablosuna dönmek için her çarpan genellikle en yakın onluğa ya da yüzlüğe yuvarlanır.
29 × 41 ≈ 30 × 40 = 1.200
Tam sonuç: 1.189 — tahmin, büyüklüğü doğruluyor
Bir bölmede kolayca bölünen yakın bir sayı aranır: 238 ÷ 6 ≈ 240 ÷ 6 = 40 (tam sonuç: yaklaşık 39,7).
Ondalık sayılarla tahmin
Aynı yöntem ondalık sayılara da uygulanır: tahmin etmeden önce her biri en yakın birliğe ya da onluğa yuvarlanır.
7,8 + 4,3 ≈ 8 + 4 = 12
Tam sonuç: 12,1 — tahmin, virgülün yanlış yere konmadığını kontrol etmeyi sağlar
Kaçınılacak hatalar
- « 5 her zaman yukarı yuvarlanır » kuralını unutup 45'i 40'a yuvarlamak.
- Yanlış rakama bakmak: yüzlüğe yuvarlamak için birlere değil onlar basamağına bakılır.
- Tahminin tam olması gerektiğini sanmak — tahmin yalnızca büyüklüğü kontrol etmeye yarar, tam hesabın yerini tutmaz.
- Aynı tahminde iki sayıyı farklı basamaklara yuvarlamak (biri onluğa, diğeri yüzlüğe).
Çözümlü alıştırmalar
683'ü en yakın onluğa yuvarla
3.458'i en yakın yüzlüğe yuvarla
198 + 305 işlemini en yakın yüzlüğe yuvarlayarak tahmin et
21 × 39 işlemini en yakın onluğa yuvarlayarak tahmin et
Sıra sende!
EasyMaths'te çocuğunuz yuvarlamayı ve tahmin etmeyi asla tekrar etmeyen alıştırmalarla ve nazik bir düzeltmeyle çalışır.
Alıştırmalara başla →Sık sorulan sorular
Bir sayı en yakın onluğa nasıl yuvarlanır?
Birler basamağındaki rakama bakılır. 5'ten küçükse (0–4) birlikler yerine 0 konarak alttaki onluğa yuvarlanır. 5 ya da daha büyükse (5–9) üstteki onluğa yuvarlanır. Örnek: 43, 40 olur; 47, 50 olur.
Hesaplamadan önce neden sonuç tahmin edilir?
Tahmin, bulunan tam sonucun tutarlı olduğunu kontrol etmeyi ve büyük bir hesap hatasını (yanlış yere konmuş virgül, unutulmuş rakam) fark etmeyi sağlar. Alışverişte ya da işte, hesap makinesine uzanmadan önce hayat boyu kullanılan bir alışkanlıktır.
Yuvarlamak ile tahmin etmek arasındaki fark nedir?
Yuvarlamak, bir sayıyı ona yakın daha basit bir sayıyla değiştirmektir (47, 50 olur). Tahmin etmek ise bir işlemin yaklaşık sonucunu, tam hesaptan önce ya da onun yerine, yuvarlanmış sayılarla hızlıca hesaplamaktır.