Sayı örüntüsü nedir?
Sayı örüntüsü, her zaman aynı kurala uyarak birbirini izleyen sayılardan oluşan bir listedir. Kural bulununca örüntü istenildiği kadar sürdürülebilir ya da ortada eksik olan bir terim bulunabilir.
2, 5, 8, 11, ?
Her seferinde 3 eklenir → eksik terim 14
Artan ya da azalan örüntü
Sayılar her adımda büyüyorsa örüntü artandır, küçülüyorsa azalandır.
- Artan: 4, 9, 14, 19, 24… (her seferinde 5 eklenir)
- Azalan: 30, 26, 22, 18, 14… (her seferinde 4 çıkarılır)
Bir örüntünün kuralını bulmak
Örüntü ne olursa olsun yöntem hep aynıdır: art arda gelen iki terim arasındaki fark hesaplanır ve bu farkın her yerde aynı olduğu kontrol edilir.
- İlk iki terim alınır ve aralarındaki fark hesaplanır (ikinci eksi birinci).
- Aynı farkın sonraki terimler için de geçerli olduğu kontrol edilir.
- Kural doğrulanınca, sonrakini bulmak için bilinen son terime uygulanır.
Örnek: 7, 13, 19, 25… örüntüsünde fark her zaman +6'dır (13−7=6, 19−13=6, 25−19=6). Yani sonraki terim 25+6 = 31'dir.
Aritmetik örüntüler
Her zaman aynı sayının eklendiği (ya da çıkarıldığı) örüntüye aritmetik örüntü denir. 4. ve 5. sınıfta en sık karşılaşılan durumdur. Bu sabit sayıya örüntünün ortak farkı denir.
100, 91, 82, 73, 64…
Ortak farkı −9 olan aritmetik örüntü (her seferinde 9 çıkarılır)
Çarpımsal örüntüler
Çarpımsal örüntüde bir terimden sonrakine geçmek için toplamak yerine her zaman aynı sayıyla çarpılır. Bu örüntüler aritmetik bir örüntüden çok daha hızlı büyür (ya da küçülür).
3, 6, 12, 24, 48…
Her terim 2 ile çarpılır
2'şer, 5'er, 10'ar saymak
Düzenli atlamalarla saymak, bir çocuğun 1. sınıftan itibaren karşılaştığı ilk aritmetik örüntüdür: çarpım tablosu için mükemmel bir hazırlıktır.
- 2'şer: 0, 2, 4, 6, 8, 10…
- 5'er: 0, 5, 10, 15, 20…
- 10'ar: 0, 10, 20, 30, 40…
Kaçınılacak hatalar
- Farkı yalnızca ilk iki terim arasında bakıp örüntünün tamamında doğrulamamak.
- Aritmetik örüntüyü (toplanır) çarpımsal örüntüyle (çarpılır) karıştırmak: toplama « tutmuyorsa » ikisini de dene.
- Azalan bir örüntüde yönü şaşırıp çıkarmak yerine toplamak.
Çözümlü alıştırmalar
Örüntüyü sürdür: 15, 20, 25, 30, …
50, 44, 38, 32 örüntüsünün kuralı nedir?
Çarpımsal örüntüyü sürdür: 2, 6, 18, 54, …
Sıra sende!
EasyMaths'te çocuğunuz sayı örüntülerini sürdürmeyi asla tekrar etmeyen alıştırmalarla ve nazik bir düzeltmeyle çalışır.
Alıştırmalara başla →Sık sorulan sorular
Bir sayı örüntüsünün kuralı nasıl bulunur?
Art arda gelen iki terim arasındaki fark hesaplanır (ikinci eksi birinci). Bu fark her yerde aynıysa kural odur: bir terimden sonrakine geçmek için hep bu sayı eklenir (ya da çıkarılır).
Artan ve azalan örüntü arasındaki fark nedir?
Artan örüntü her adımda büyür (2, 5, 8, 11… 3 eklenir). Azalan örüntü her adımda küçülür (20, 17, 14, 11… 3 çıkarılır).
Çarpımsal örüntü nedir?
Her seferinde aynı sayıyı eklemek yerine, bir terimden sonrakine geçmek için her seferinde aynı sayıyla çarpılır. Örneğin 2, 4, 8, 16, 32: her terim 2 ile çarpılır.