Üç büyüklük, tek ilke
Okulda üç büyük büyüklük ailesi ölçülür: uzunluk (bir mesafe), kütle (tartılan şey) ve sıvı ölçüsü (bir kabın alabileceği miktar). Her birinin bir temel birimi vardır — metre, gram, litre — ve katları ya da askatları göstermek için aynı ön ekler kullanılır: kilo (× 1.000), hekto (× 100), deka (× 10), sonra desi (÷ 10), santi (÷ 100), mili (÷ 1.000).
Uzunluk ölçüleri
En büyükten en küçüğe: km (kilometre), hm (hektometre), dam (dekametre), m (metre), dm (desimetre), cm (santimetre), mm (milimetre). Okulda uygulamada en çok km, m, cm ve mm kullanılır.
Örnek: 2,5 m = 250 cm (100 ile çarpılır, çünkü 1 m'de 100 cm vardır); 1.300 m = 1,3 km (1.000'e bölünür).
Kütle ölçüleri
En büyükten en küçüğe: kg (kilogram), hg, dag, g (gram), dg, cg, mg (miligram). Uygulamada en çok kg ve g, çok büyük kütleler için de bazen ton (t = 1.000 kg) kullanılır.
Örnek: 3 kg = 3.000 g; 750 g, 1 kg'dan (1.000 g) biraz azdır.
Sıvı ölçüleri
En büyükten en küçüğe: hL, daL, L (litre), dL, cL (santilitre), mL (mililitre). Uygulamada en yaygın olanlar L, cL ve mL'dir (bir şişe meyve suyu, bir bardak, bir ilaç şırıngası).
Örnek: 1,5 L = 150 cL; 33 cL'lik küçük bir kutu içecek, bir litrenin üçte birinden azını alır.
Dönüşüm tablosunu kullanmak
Hiç yanılmamanın en güvenli yolu dönüşüm tablosudur. Her birim için bir sütun yazılır, her sütuna tek bir rakam konur (basamak tablosundaki gibi), sonra sonuç istenen sütundan okunur.
| m | dm | cm | mm |
|---|---|---|---|
| 2 | 5 | 0 |
2,50 m = 250 cm — « cm » sütununda okunur: 2, 5, 0
- Başlangıç biriminin birler basamağındaki rakamını kendi sütununa yazarım (burada « 2,50 m »deki 2, « m » sütununa gider).
- Sonraki sütunları diğer rakamlarla sırayla tamamlarım.
- Sayıyı « varış birimi » sütunundan başlayarak okurum — virgülden önce boş kalan bir sütun varsa sıfırla tamamlarım.
Kaçınılacak hatalar
- Birim değiştirirken yönü şaşırmak: bölmek yerine çarpmak (ya da tersi).
- Aradaki bir sütunu atlamak (örneğin m → km dönüşümünde dam'ı atlamak).
- Bir sütun boş olduğunda eksik sıfırları eklememek.
- Kütle ile sıvı ölçüsünü karıştırmak (bir litre su 1 kg gelir, ama bunlar iki farklı büyüklüktür!).
Çözümlü alıştırmalar
4 m'yi cm'ye dönüştür
2.500 g'yi kg'a dönüştür
3 L'de kaç mL vardır?
Sıra sende!
EasyMaths'te çocuğunuz uzunluk, kütle ve sıvı ölçülerini dönüştürmeyi nazik bir düzeltmeyle, ücretsiz olarak çalışır.
Alıştırmalara başla →Sık sorulan sorular
Uzunluk ölçüleri kolayca nasıl dönüştürülür?
Her birim için bir sütunu olan bir dönüşüm tablosu kullanılır (km, hm, dam, m, dm, cm, mm). Her sütuna bir rakam yazılır, sonra sayı istenen birimde okunur; gerekirse sıfır eklenir.
Kütle ile ağırlık arasındaki fark nedir?
İlkokulda, terazide tartılan şey için (gram, kilogram cinsinden) kütle kelimesi kullanılır; günlük dilde çoğu zaman ağırlık denir. Ağırlık aslında farklı bir fizik kavramıdır (yer çekimi kuvveti).
Birim dönüşümleri hangi sınıfta öğrenilir?
Yaygın birimler (m, cm, kg, g, L) 2. ve 3. sınıftan itibaren kullanılır. Tam dönüşüm tablosu ve komşu olmayan birimler arasındaki dönüşümler 4. sınıfta öğrenilir, 5. sınıfta pekiştirilir.