Türk lirası madenî paraları ve banknotları
Türk lirasının madenî paraları ve banknotları vardır. Okulda en sık karşılaşılanlar şunlardır:
Madenî paralar
Banknotlar
« kr », kuruş demektir: 100 kuruş 1 lira eder; tıpkı 100 santimetrenin 1 metre etmesi gibi. İş başında yine onluk sayma sistemi var!
Bir tutarı hesaplamak
Birkaç ürünün toplam fiyatını bulmak için fiyatları tek tek toplarız. İpucu: en yüksek fiyatlardan başla, sonra küçük paraları mümkün olan en kısa sürede tam liralar oluşturacak şekilde grupla — sırayla toplamaktan daha hızlıdır.
Örnek: 35,50 ₺'lik bir ürün ve 22,20 ₺'lik başka bir ürün. Liralar toplanır (35 + 22 = 57), sonra kuruşlar (50 kr + 20 kr = 70 kr) → toplam 57,70 ₺.
Para üstü vermek
Para üstü vermek, müşterinin verdiği para ile ödenecek fiyat arasındaki farkı hesaplamaktır. Alt alta çıkarma yapılabilir, ama çok daha hızlı ve doğal bir yöntem var: tamamlama yöntemi (ya da « ileri doğru saymak »).
- Ödenecek fiyattan başlarım.
- Müşterinin verdiği tutarı geçmeden, her zaman mümkün olan en büyük değeri seçerek madenî para ya da banknot eklerim.
- Verilen tutara tam olarak ulaştığımda dururum.
- Para üstü, eklediğim tüm madenî paralar ve banknotlardır.
Eksiksiz bir örnek
Bir ürün 73 ₺. Müşteri 100 ₺'lik bir banknot veriyor. Ona ne kadar para üstü verilmeli?
- 73 ₺'den başlarım. 75 ₺'ye ulaşmak için 2 tane 1 ₺ eklerim.
- 80 ₺'ye (yuvarlak, daha kolay bir sayı) ulaşmak için 5 ₺ eklerim.
- 100 ₺'ye ulaşmak için 20 ₺ eklerim — verilen tutara ulaştım.
Yani para üstü: 1 ₺ + 1 ₺ + 5 ₺ + 20 ₺, toplam 27 ₺. Bir çıkarmayla kontrol edilebilir: 100 − 73 = 27 ₺ ✓.
Kaçınılacak hatalar
- Virgülü hizalamadan rakamları doğrudan toplayıp kuruş ile lirayı karıştırmak (bkz. alt alta toplama).
- Tutar yuvarlak bir sayıya denk gelmediğinde bir parayı unutmak.
- Her adımda mümkün olan en büyük parayı seçmek yerine çok küçük değerleri tek tek eklemek (işe yarar, ama daha uzun sürer ve hataya açıktır).
Çözümlü alıştırmalar
Bir oyuncak 4,50 ₺. Tam olarak ödemek için kaç tane 50 kuruş gerekir?
Bir ürün 60 ₺. Müşteri 100 ₺'lik bir banknot veriyor. Ne kadar para üstü verilir?
2,40 ₺ ile 1,80 ₺'yi topla
Sıra sende!
EasyMaths'te çocuğunuz para tutarlarını saymayı ve para üstü vermeyi çeşitli alıştırmalarla, ücretsiz olarak çalışır.
Alıştırmalara başla →Sık sorulan sorular
Türk lirasının madenî paraları ve banknotları nelerdir?
Madenî paralar: 5, 10, 25, 50 kuruş ve 1 lira. Banknotlar: 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 lira.
Para üstü kolayca nasıl verilir?
Ödenen fiyattan başlanır ve verilen tutara ulaşana kadar, geçmeden her zaman mümkün olan en büyük madenî para ya da banknot seçilerek eklenir. Bu, alt alta çıkarmadan daha basit olan tamamlama yöntemidir.
Para üstü vermek hangi sınıfta öğrenilir?
Madenî paraları ve banknotları tanımak 1. sınıfta başlar, bir tutarı hesaplamak 2. sınıfta, tamamlama yöntemiyle para üstü vermek ise 2. ve 3. sınıfta öğrenilir.